W połowie lutego 2026 roku kraje BRICS uruchomiły nowy system rozliczeń transgranicznych oparty na technologii blockchain, który ma umożliwić handel bez pośrednictwa dolara amerykańskiego — a wszystko to w momencie, gdy Indie przejęły roczne przewodnictwo w bloku.
Tło geopolityczne
Od lat kraje skupione w BRICS — Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA (wraz z nowszymi członkami, takimi jak Egipt, Iran czy Zjednoczone Emiraty Arabskie) — otwarcie dążą do ograniczenia dominacji dolara w globalnym handlu. Cel jest czytelny: w 2025 roku aż 69% transakcji między krajami BRICS odbywało się już z pominięciem amerykańskiej waluty — to dramatyczny wzrost w porównaniu z rokiem 2015. Napędzają ten trend zarówno sankcje Zachodu wobec Rosji, jak i ogólna niechęć wielu krajów rozwijających się do uzależnienia swoich gospodarek od instytucji finansowych zdominowanych przez USA.
Nowy system i technologia
16 lutego 2026 roku ogłoszono uruchomienie DCMS — Decentralized Cross-border Messaging System — nowego systemu płatności transgranicznego zbudowanego na zdecentralizowanej sieci blockchain. System ten integruje lokalne waluty i cyfrowe waluty narodowe państw członkowskich, a w Brazylii korzysta z popularnej technologii natychmiastowych przelewów Pix. Co kluczowe, nie jest to wspólna waluta BRICS — projektu takiego zaniechano po tym, jak zarówno RPA, jak i Indie oświadczyły, że nie popierają tej koncepcji. DCMS ma za zadanie połączyć istniejące systemy krajowe — chiński CIPS, indyjski UPI czy brazylijski Pix — tworząc z nich interoperacyjną sieć bez potrzeby konwersji na dolara.
Indie przejmują stery — agenda na 2026 rok
W styczniu 2026 roku Indie formalnie przejęły roczne przewodnictwo w BRICS, ogłaszając program pod hasłem RICS: Resilience, Innovation, Cooperation, Sustainability (Odporność, Innowacja, Współpraca, Zrównoważony Rozwój). Minister spraw zagranicznych S. Jaishankar zapowiedział, że Nowe Delhi skupi się na konkretach: łańcuchach dostaw, handlu cyfrowym, rolnictwie, energetyce i innowacjach dla startupów z krajów rozwijających się. Indie już w lutym zorganizowały pierwsze spotkanie koordynatorów bloku w Nowym Delhi. Premier Narendra Modi chce, by przewodnictwo Indii przeszło do historii nie jako czas deklaracji, lecz realnych działań — Nowe Delhi liczy, że pozycja mediatora między Chinami a Rosją a resztą świata przyniesie mu dywidendę dyplomatyczną.
Znaczenie dla Polski i Zachodu
Dla Zachodu, w tym dla Polski, nowe inicjatywy BRICS to wyraźny sygnał ostrzegawczy. Jeśli DCMS i systemy takie jak BRICS Pay staną się powszechne, część globalnego handlu surowcami i towarami może wymknąć się spod kontroli zachodnich instytucji finansowych — co ograniczy skuteczność sankcji jako narzędzia polityki zagranicznej. Prezydent Donald Trump już w 2025 roku ostrzegał kraje BRICS, że próby omijania dolara spotkają się z odpowiedzią Waszyngtonu w postaci wysokich ceł — groźba, którą Lula, Modi i Xi Jinping przyjęli do wiadomości, lecz nie zmienili kursu. Dla Polski, której gospodarka jest głęboko osadzona w strukturach euroatlantyckich, osłabienie dolara i SWIFT oznaczałoby konieczność rewizji strategii eksportowej i finansowej na rynkach Azji i Afryki.
PODSUMOWANIE:
- BRICS Pay/DCMS — uruchomiony w lutym 2026 roku zdecentralizowany system płatności blockchain pozwala krajom BRICS rozliczać transakcje bez udziału dolara i zachodnich banków pośredniczących
- Indie jako przewodniczący BRICS w 2026 roku stawiają na innowacje, odporność łańcuchów dostaw i handel cyfrowy zamiast spornych projektów wspólnej waluty — to pragmatyczny zwrot, który może zwiększyć spójność bloku
- Dla Polski i całego Zachodu stopniowe wypieranie dolara z handlu między krajami BRICS to realne długoterminowe zagrożenie dla skuteczności sankcji finansowych i pozycji zachodnich instytucji w globalnej gospodarce
